Wniosek paszportowy jest prawie gotowy, ale zdjęcie w telefonie ma cień za głową. Możesz zrobić fotografię paszportową samodzielnie, o ile światło, kadr i jakość pliku pozwolą urzędowi dobrze rozpoznać twarz.

Najpierw ustaw twarz i światło, potem sprawdź kadr
- Ustaw aparat na wysokości oczu i fotografuj tylnym obiektywem.
- Wybierz jasne, jednolite tło i rozproszone światło, które nie rzuca cienia na twarz.
- Nie poprawiaj rysów ani koloru skóry filtrami i retuszem.
- Przed złożeniem wniosku sprawdź zdjęcie w docelowym formacie, papierowym albo elektronicznym.
Ustaw aparat na wysokości oczu i odsuń się od ściany
Stań przodem do aparatu, z głową prosto i barkami swobodnie opuszczonymi. Obiektyw powinien znajdować się na wysokości oczu; ujęcie z góry lub z dołu zmienia proporcje twarzy i utrudnia jej naturalne odwzorowanie.
Wybierz gładką, jasną ścianę i odsuń się od niej, żeby cień głowy nie przylegał do tła. Światło dzienne z okna ustawionego przed fotografowaną osobą bywa łagodniejsze niż lampa skierowana wprost na twarz. Jeśli jedna strona twarzy jest wyraźnie ciemniejsza, zmień ustawienie względem okna, zanim zrobisz kolejne ujęcie.
Użyj tylnego aparatu i samowyzwalacza albo poproś drugą osobę o naciśnięcie spustu. Unikaj selfie z bliska: szeroki kąt może optycznie powiększyć nos i zniekształcić rysy. Nie włączaj trybu portretowego, który sztucznie rozmywa tło przy krawędziach włosów, i nie nakładaj filtrów.
Kadr ma pokazać głowę i barki bez ściskania twarzy
Przy zdjęciu paszportowym ciasne przycięcie twarzy może zepsuć poprawne ujęcie. Wydruk ma mieć 35 × 45 mm, a twarz powinna zajmować 70–80% fotografii; w kadrze trzeba też zmieścić głowę od czubka po górną część barków.
Spójrz prosto w obiektyw, otwórz oczy i zamknij usta. Włosy nie mogą zasłaniać twarzy ani brwi, a wyraz twarzy powinien pozostać naturalny. Uszy nie muszą być widoczne, więc nie trzeba odgarniać włosów za wszelką cenę, jeśli nie zasłaniają oczu ani owalu twarzy.
Przed wydrukiem sprawdź, czy zdjęcie jest ostre, ma naturalne kolory i nie jest prześwietlone. Jasne tło powinno pozostać jednolite, ale jego kontur przy głowie musi być czytelny. Automatyczne usuwanie tła może zostawić jasną obwódkę wokół włosów, więc lepiej poprawić światło i wykonać zdjęcie ponownie.
Okulary korekcyjne mogą zostać, jeśli nie zasłaniają oczu
Popularna rada, by do zdjęcia zawsze zdejmować okulary, jest zbyt kategoryczna. Gov.pl dopuszcza okulary korekcyjne, jeśli oczy są dobrze widoczne, oprawki nie zasłaniają brwi, a szkła nie odbijają światła. Prawdę mówiąc, największy kłopot zwykle sprawia właśnie refleks w szkłach, a nie sama obecność okularów.
Jeśli aparat łapie odbicie, przesuń źródło światła albo lekko zmień ustawienie głowy, nie odchylając jej od obiektywu. W przypadku ciemnych szkieł obowiązują odrębne warunki związane z wadą wzroku i dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność. Nie zakładaj więc, że ciemne okulary są dopuszczone na tych samych zasadach co korekcyjne.
| Sytuacja | Prawdopodobna przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| W szkłach widać jasny refleks | Światło odbija się w stronę obiektywu | Przesuń lampę lub ustaw się inaczej względem okna i zrób nowe zdjęcie |
| Oprawki zasłaniają brwi | Rama jest za wysoko albo okulary się zsuwają | Popraw położenie okularów; jeśli oczy nadal są zasłonięte, zdejmij je do zdjęcia |
| Włosy nachodzą na oczy | Pasmo zasłania brwi, źrenicę lub część twarzy | Odsuń pasmo przed wykonaniem ujęcia |
| Na tle widać cień głowy | Osoba stoi zbyt blisko ściany albo światło pada z boku | Odsuń się od ściany i skieruj światło na twarz bardziej równomiernie |
| Zdjęcie wygląda na rozmyte lub ziarniste | Aparat poruszył się albo w pomieszczeniu jest za ciemno | Ustaw telefon stabilnie, doświetl twarz i wykonaj kolejne ujęcie |
Dziecko i szczególne okoliczności mają własne wyjątki
Nie każda osoba musi spełnić wszystkie wymagania dotyczące wyrazu twarzy. Dziecko, które nie ukończyło 5 lat, osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz osoba, której stan zdrowia uniemożliwia spełnienie części wymagań, mogą skorzystać z wyjątku dotyczącego patrzenia na wprost, naturalnego wyrazu twarzy, zamkniętych ust i odsłoniętej twarzy.
Art. 41 Ustawy o dokumentach paszportowych przewiduje też szczególne przypadki noszenia nakrycia głowy. Jeśli wynika ono z zasad wyznania, twarz musi pozostać w pełni widoczna, a do wniosku dołącza się zaświadczenie o przynależności do wspólnoty religijnej zarejestrowanej w Polsce. Po leczeniu lub wypadku nakrycie głowy może być dopuszczone, gdy potrzeba jego noszenia zostanie uprawdopodobniona.
Wyjątki dotyczą określonych sytuacji, nie całego zdjęcia. Jasne tło, ostrość i możliwość rozpoznania osoby nadal pozostają ważne, więc przy fotografowaniu dziecka przygotuj tło i aparat wcześniej, a potem zrób serię ujęć zamiast liczyć na jedną próbę.
Plik do wniosku dziecka i zdjęcie odrzucone wymagają różnych kroków
Paszport można złożyć przez internet w przypadku dziecka, które nie ukończyło 12 lat; wtedy potrzebny jest plik elektroniczny. Gov.pl podaje dla niego minimum 768 × 1004 piksele i maksymalny rozmiar 2,5 MB, przy proporcjach odpowiadających papierowemu zdjęciu. Przy składaniu wniosku w urzędzie przynosi się kolorowy wydruk o wymaganym formacie.
Jeśli urząd nie przyjmie wniosku z powodu fotografii, powinien poinformować o tym na piśmie. Art. 45 Ustawy o dokumentach paszportowych wymienia brak zdjęcia spełniającego wymagania jako podstawę nieprzyjęcia wniosku. W praktyce sprawdź, co nie zgadzało się z wymaganiami, przygotuj poprawioną fotografię i złóż wniosek ponownie; nie zakładaj, że samo dosłanie pliku zastąpi ponowne złożenie.
Gdybym miał wybierać między kolejną serią zdjęć z telefonu a wizytą u fotografa, zdecydowałbym się na fotografa, jeśli domowe światło nadal daje cienie lub odbicia. Przy równym oświetleniu i stabilnym kadrze samodzielne zdjęcie może się udać, ale przed wysłaniem obejrzyj je jeszcze raz w docelowym rozmiarze.